Beplanting in de verboden zone nabij de erfgrens

Wanneer zijn bomen of heesters in strijd met het burenrecht? Wat is de verboden zone? Daarover gaat deze blog. Let op de wettelijke bepalingen om ruzie met de buren te voorkomen.

Eigendomsrecht

In beginsel ben je als eigenaar van een perceel grond vrij om je perceel in te richten zoals je wilt, maar je mag daarbij niet in strijd handelen met de rechten van anderen en wettelijke voorschriften en regels van ongeschreven recht. In een eerdere blog schreef ik ook hierover.

Verboden zone

De wettelijke bepaling die hierover gaat bepaalt dat het niet is toegestaan om binnen een afstand van de erfgrens met een ander perceel bomen of heesters te plaatsen, tenzij dit met toestemming van de buurman is. Wanneer het buurperceel een openbare weg of openbaar water is, hoef je deze grenzen niet in acht te nemen. De afstand die in de wet staat aangegeven is voor bomen twee meter (gemeten vanaf het midden van de voet van de boom) van de erfgrens. Voor heesters en heggen is de afstand een halve meter van de erfgrens. Dit wordt de verboden zone genoemd.

Andere bepaling van verboden zone

Het is mogelijk dat in een plaatselijke verordening nadere regels zijn gegeven over deze verboden zone. Daarin kan bijvoorbeeld staan dat in een bepaalde gemeente voor bomen een afstand van één meter geldt en voor heesters een afstand van nihil. In dat geval wordt de verboden zone bepaald door de regels in de plaatselijke verordening. Controleer daarom altijd of in een gemeente andere regels gelden.

Ook de plaatselijke gewoonte kan een kleinere afstand toelaten. Dit zal echter goed moeten worden gemotiveerd en wordt niet snel toegewezen.

Niet hoger dan scheidsmuur

Tegen bomen of heesters die in beginsel in de verboden zone staan, maar die niet hoger reiken dan de scheidsmuur, kan niet worden opgetreden. Die moet een buurman dus dulden. Dat is op zich begrijpelijk. Niet valt immers in te zien op welke wijze de buurman hinder ondervindt van die bomen en heesters. Daarbij is van belang dat doorschietende wortels in beginsel verwijderd morgen worden.

Definitie boom

In de wet staat geen definitie van een boom gegeven. Daarom is in de rechtspraak nog wel eens de vraag aan de orde of er sprake is van een boom (waarvoor een grens geldt van twee meter) of een heester. Wanneer er sprake is van een heester is de verboden zone immers kleiner, en is er minder snel sprake van beplanting in de verboden zone.

De rechtspraak is niet eenduidig.

In de rechtspraak wordt geregeld aansluiting gezocht bij de volgende definitie van een boom: een meerjarig houtig gewas dat eenstammig aan de aarde ontspruit en pas op enige hoogte vertakt en naar zijn aard uit kan groeien tot in de boomlaag.

Soms wordt ook verwezen naar de definitie in het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal. Daarin staat een boom omschreven als een houtachtig gewas met een zeer groot wortelstelsel en een enkele, stevige, houtige en zich secundair verdikkende, overblijvende stam, die zich pas op een bepaalde hoogte boven de grond vertakt. Dit sluit aan bij de doelstelling van de wet, namelijk het beschermen van naburige erven tegen het ontnemen van licht, lucht en uitzicht.

In sommige gemeentes wordt in een bomenverordening een definitie gegeven van een boom. Daarin kan dan bijvoorbeeld staan: een houtachtig, overblijvend gewas met een dwarsdoorsnede van de stam van 15 centimeter of groter op 1,3 meter hoogte boven het maaiveld. Er zijn rechters die bij de bepaling of er sprake is van een boom aansluiting zoeken bij die definitie. Er zijn echter ook rechters die aangeven dat in een bomenverordening wel nadere regels kunnen worden gesteld over de verboden zone, maar dat het niet aan een gemeente is om een definitie te geven van een boom.

Uiteindelijk zal daarom ook veel afhankelijk zijn van de uiterlijke kenmerken: de natuurlijke aard van het gewas. De soort beplanting en hoe hoog een gewas kan groeien is daarbij relevant.

Definitie heester en struik

In de rechtspraak is nog wel aan de orde gekomen of er sprake is van een verschil tussen een struik of heester. Dit is niet het geval. Dit zijn eigenlijk synoniemen, waarvan als definitie kan worden aangehouden: meerjarige planten die bij of in de aarde met meerdere stengels ontspruiten.

Gevolg van beplanting in verboden zone

Wanneer wordt vastgesteld dat er beplanting aanwezig is in de verboden zone, dan kan de buurman worden verzocht die te verwijderen. Wanneer hij dit niet vrijwillig doet, kan de rechter worden verzocht om hem daartoe te veroordelen. De rechter kan hieraan een dwangsom verbinden wanneer de buurman dit nalaat.

Misbruik van recht

Het is echter mogelijk dat bomen in de verboden zone toch mogen blijven staan, omdat bij de vordering tot verwijdering misbruik wordt gemaakt van recht. Een bevoegdheid kan onder meer worden misbruikt door haar uit te oefenen met geen ander doel dan een ander te schaden, of met een ander doel dan waarvoor zij is verleend. Of in het geval iemand, vanwege de onevenredigheid tussen het belang bij de uitoefening en het belang dat daardoor wordt geschaad, naar redelijkheid niet tot die uitoefening had mogen komen. Er is niet snel sprake van misbruik van recht.

In een recent gepubliceerde uitspraak van de rechtbank Limburg was daarvan wel sprake.

De rechtbank oordeelde dat de klagende buurman zelf niet in de woning woonde en dat zijn huurders geen overlast hadden van de boom die in de verboden zone stond. De klagende buurman had in de 16 jaar dat hij er wel woonde nooit geklaagd over de boom. Daarnaast was de door hem gestelde overlast door schaduw van de boom en vallende bladeren niet onderbouwd.

De buurvrouw met de boom in de verboden zone had aan de andere kant een groot belang bij handhaving van de boom. Bij verwijdering van de boom zou zij inkijk in haar tuin van de achterburen hebben, verwijdering zou hoge kosten met zich meebrengen en de boom zou verplaatsing niet overleven. Onder deze omstandigheden was er sprake van misbruik van recht.

Dit is wel een uitzonderingssituatie. Over het algemeen zijn rechters zeer terughoudend om misbruik van recht vast te stellen.

Hoe zit het in uw geval?

Wanneer u vragen heeft over beplanting nabij uw erfgrens, dan bepaal ik graag met u uw juridische positie. Daarbij is een goede buur beter dan een verre vriend. Het is daarom altijd verstandig om eerst te kijken of met de buren afspraken te maken zijn over de beplanting. Maar als dat niet lukt, dan kan nadere juridische actie gewenst zijn.

Voor vragen over bomen in de verboden zone of andere vragen over burenrecht kunt u contact met mij opnemen via: Advocaten van Waerde in Amersfoort, telefoon 033 820 03 88 / 06 21 51 59 65 of e-mail info@advocaten-van-waerde.nl. Ik help u graag om uw juridische positie helder te krijgen.